Detentiecentrum Rotterdam: Deportatiegevangenis voor iedereen zonder geldige verblijfspapieren

Inhoud van deze pagina:

Inleiding
Afdelingen
In de gevangenis: stank en lawaai
Alles in kaart brengen
Recreatie: hoe doodt men de tijd
Personeel
Isoleercellen voor meerdere doeleinden
Vervoer ‘transport’ op maat
Op bezoek
Medische dienst
Procedures en klachten
14 november 2010: De eerste demonstratie


Inleiding

In de gevangenis kunnen 608 mensen worden opgesloten.
Er werken zo'n 500 personeelsleden.

Algemeen directeur: Hans Huizer (foto).


Paradepaardje

Deze deportatiegevangenis is momenteel het paradepaardje van justitie. Iedereen (nou ja, bijna iedereen) wordt uitgenodigd om een kijkje te komen nemen. Zó luxueus! Zó humaan! Zo fatsóenlijk. Regelmatig zien de gevangenen dus rondleidingtours voorbij komen: groepjes mensen in nette kleren, begeleid door directie en afdelingshoofden.

Lees op deze pagina's hoe gevangenen zélf tegen de nieuwe gevangenis aankijken!

Voor wie?

Voor alle mensen zonder vereiste papieren. Onder hen: baby’s, bejaarden, mensen die psychisch in de war zijn, geestelijk gehandicapten, invaliden, zwangere vrouwen en chronisch zieke mensen.

Afdelingen

Iedereen wordt in beginsel standaard in een tweepersoonscel opgesloten. Volgens Rule 18,5 van de European Prison Rules mag dat niet:
“Prisoners shall normally be accommodated during the night in individual cells except where it is preferable for them to share sleeping accommodation”.

De reguliere afdelingen bevatten 32 tweepersoonscellen, dus 64 mensen per afdeling.

Kinderen in de cel

Ook zijn er afdelingen voor minderjarige kinderen met een of twee ouders. Andere gevangenen kunnen de kleine kinderen zien. Onschuldige kinderen opsluiten? Wat is dat voor beleid! Schande! De mensen zijn woedend, maar kunnen alleen machteloos toezien.

Kinderen mogen in principe maar twee weken blijven Toch blijkt uit de praktijk dat de IND er geen been in ziet om kinderen langer vast te houden. Totdat de rechter ingrijpt.

Zie hier een uitspraak van de rechtbank in Den Bosch.

Interessant aan deze uitspraak is ook, dat de rechtbank een onderzoek in Detentiecentrum Rotterdam heeft verricht (‘schouw’).
Een gedeelte uit de bevindingen:
    “Voorts voldoet het DTC Rotterdam niet als verblijfplaats voor minderjarige vreemdelingen. Eisers ervaren het als een gevangenis. Er is continue bewaking, eisers kunnen zich niet vrijelijk bewegen en de buitenruimte is omgeven door een hoog hek en daarachter liggend een hoge muur. De door verweerder ondernomen pogingen om op minderjarigen gerichte (educatieve) activiteiten aan te bieden, maken dit niet anders. Bovendien was dit aanbod beperkt en overigens op de leeftijdscategorie van [eiser sub 2] onvoldoende toegespitst. Het verblijf in DTC Rotterdam heeft een nadelige invloed gehad op de kinderen.

    Het DTC Rotterdam voldoet voorts niet omdat er onvoldoende toegang is tot rechtshulp.”

    “De rechtbank stelt vast dat het detentiecentrum onmiskenbaar penitentiaire elementen in zich draagt. Zo is geüniformeerd bewakingspersoneel voortdurend zichtbaar en worden vreemdelingen, indien zij in de, naar het oordeel van de rechtbank relatief kleine, buitenruimte verblijven voortdurend geconfronteerd met op hen gerichte beveiligingscamera’s alsmede een hoog ijzeren hek en een betonnen muur. Deze confrontatie vindt ook plaats indien men vanuit een binnenruimte naar buiten kijkt. Om aan een activiteit deel te kunnen nemen dient bewakingspersoneel mee te lopen waarbij steevast deuren ontgrendeld dienen te worden. Voorts worden de vreemdelingen overdag twee keer op de eigen slaapkamer ingesloten om de maaltijd te nuttigen.”
'penitentiair element' ‘Luwteafdeling’

Op afdeling C , de luwteafdeling, worden mensen geplaatst die meer zorg behoeven. Een andere omschrijving: gedetineerden met beheersproblemen (voor de orde in de inrichting, wel te verstaan). Op deze afdeling zitten mannen en vrouwen door elkaar.

Zij hebben de 'luxe' van een eenpersoonscel. Elke nacht vindt er controle plaats: een bewaker doet het licht in de cel aan en gluurt door het deurluikje. Door het licht en het harde geklepper van het luikje worden de mensen steevast wakker.
Soms vergeten bewakers het licht weer uit te doen – je slaap kun je dan verder wel vergeten. Licht van buitenaf áángedaan, kan namelijk niet binnen worden úítgedaan.

Isolatieafdeling Er is een aparte afdeling met 25 isoleercellen. Deze afdeling komt later in dit artikel uitgebreid aan de orde

Blèrende portofoons

In de algemene ruimte op de afdelingen lopen steevast een aantal bewakers rond. Hun portofoons staan, zoals ook bezoekers kunnen constateren tijdens het bezoekuur, op volle sterkte aan. Vragen of het geluid zachter kan is zinloos.

deelplattegrondIn de gevangenis: stank en lawaai

Totaal aantal uren per dag achter de deur: minimaal 16 ½. De celdeuren gaan alleen open van 9 tot 12 uur 's ochtends en van 1 tot half 5 's middags.
Een paar maal in de week 's ochtends een uur eerder, dus vanaf 8 uur.


Tekening cel Herrie en stank

Mensen hebben enorme last van het gegier van opstijgende en landende vliegtuigen. De start- en landingsbaan ligt op zo'n 120 meter afstand van de gevangenis!

N.B.: tijdens rondleidingen van genodigden in het detentiecentrum wordt verteld dat de cellen geluidsdicht zouden zijn, waardoor er geen geluidshinder van buiten zou bestaan. Dat is echter een halve leugen…

De waarheid is, dat lawaai van buiten alléén kan worden geweerd ten koste van frisse lucht in de cel. Het celraam zelf kan niet open, maar aan de onderkant van het celraam is een rijtje kleine gaatjes. Als je die openzet, komt er wat frisse lucht naar binnen – én lawaai. Als je de gaatjes dichtlaat heb je geen lawaai, maar is het uiterst benauwd in de tweepersoonscellen.


Het vliegtuiglawaai gaat vooral 's ochtends gepaard met een verstikkende kerosinestank. Mensen krijgen last van hun neus en hun longen. Een heel ongezonde situatie, vooral als je bedenkt dat mensen er wel anderhalf jaar gevangen kunnen zitten.

Dag en nacht horen de mensen óók het keiharde doek-doek-doek van de heel nabij opstijgende en landende traumahelikopters.

Naast sirenes van brandweer en ambulance, en bouwwerkzaamheden buiten, hebben mensen ook last van elkaar, want het is heel gehorig.


Koud en benauwd

In de cellen wordt continu koude lucht van beneden naar boven geblazen. Veel mensen hebben als gevolg daarvan pijn aan hun rug. De verwarming kunnen ze niet zelf bedienen.

Aan de onderkant van het raam is een uiterst minieme ventilatiemogelijkheid: slechts door middel van kleine gaatjes kan wat frisse lucht binnendrijven.

Bij zon gaan automatisch zonweringen naar beneden, zodat je dan niet meer naar buiten kunt kijken.


Cellen

Zoals de afbeelding hieronder ziet een tweepersoonscel eruit op de gezinsafdeling. De cellen op de reguliere afdelingen zijn eender, minus het kinderbedje.

Niet op de foto: een minikoelkast, een magnetron, een televisie en een waterkoker. Etenswaren en allerlei persoonlijke spullen staan vaak op de tafel en op de kasten.

Het is verboden het wit van de muren te doorbreken door tekeningen, foto’s en dergelijke op te hangen. Dat is alleen toegestaan op het kleine zwarte prikbord bij het hoofdeinde van het bed.

Alles in kaart brengen: het nieuwste technologische controlemiddel

Voor iedere gevangene wordt bij binnenkomst een plastic kaart gemaakt. Hierop komen naam, foto, vreemdelingen-registratienummer (V-nummer) en celnummer te staan.

Voorbeeld van de kaart NB. Afdeling C is voor mensen met psychische problemen.

In de kaart zit een chip. Je hebt de kaart nodig om de lampen in de cel aan en uit te doen of boodschappen te bestellen.
Én om de telefoon in je cel te kunnen gebruiken.

Telefoon

De kaart moet in een houder gestopt worden waarna een pincode van vier cijfers moet worden ingetoetst. Op de kaart wordt opgeslagen naar wie je belt en hoe vaak. En dat zal tegen je worden gebruikt.

De telefoonverbinding is slecht, af en toe valt het geluid weg. Elk gesprek wordt voorafgegaan door drie piepjes. ALLE telefoongesprekken met de telefoon vanuit de cel worden AFGELUISTERD en AFGETAPT! Wij adviseren daarom: maak gebruik van de telefoons op de afdeling – die worden niet afgetapt – in elk geval nóg niet.

Tweedehands chipkaarten

Soms krijgen nieuwe gevangenen een chipkaart met aan wéérszijden een foto: op de ene kant een foto van zichzelf, op de andere kant een foto van iemand die is vrijgelaten. Zo worden de chipkaarten hergebruikt.
Wij vinden dit getuigen van een grenzeloze respectloosheid ten aanzien van de privacy van ex-gevangenen.

Het is wel goedkoop natuurlijk. Bovendien wordt van een ieder die de chipkaart beschadigt of kwijtraakt een vergoeding van tien euro geëist. Tien euro, dat is precies het bedrag dat je per week aan zakgeld uitgereikt krijgt. Let wel, geld dat mensen voornamelijk besteden aan telefoonkosten die ze moeten maken om met hun advocaten en relaties in contact te komen.

‘Recreatie’: hoe doodt men de tijd

Ruimtes alleen toegankelijk onder escorte

Je kunt slechts bij de diverse activiteitenruimtes komen onder begeleiding van een bewaker, die verschillende deuren voor je moet ontgrendelen.

Sport: binnen

Buiten sporten is niet mogelijk – alleen binnen in de sportzaal (boven de isoleercellen!). Ook is er een kleine fitnessruimte, waar twaalf mensen tegelijk in kunnen. Die moeten telkens op hun beurt wachten om bij een van de weinige fitnessapparaten te kunnen.

Bibliotheek: 'sober'

In Alcatraz was de bibliotheek stukken beter! In de bibliotheek liggen redelijk verse Metro's en Spitsen. Er staan een aantal computers, waarop echter GEEN toegang tot internet mogelijk is.
Maar! De bibliotheek bevat heel weinig bóeken. Dit geldt overigens voor álle gevangenissen voor mensen zonder papieren.

De Inspectie voor de Sanctietoepassing onderkent dit probleem en heeft justitie geadviseerd de hoeveelheid boeken uit te breiden. Justitie vindt dat onzin.
Staatssecretaris Teeven zei hierover tijdens het algemeen overleg vreemdelingenbewaring op 26 januari 2011:
    “Wij hebben echter besloten om deze voorzieningen te handhaven op het huidige niveau, mede in het licht van wat wij op het ogenblik met internet doen. Wij moeten niet nodeloos geld uitgeven. Bovendien moeten wij de bibliotheekvoorzieningen in het gevangeniswezen bezien in het licht van andere bibliotheekvoorzieningen. In het gevangeniswezen zijn deze voorzieningen zeker niet uitgebreider of beter, maar dat zal de Kamer logisch vinden.”
Dat laatste is overigens een flagrante leugen: 'reguliere' gevangenisbibliotheken bevatten vele malen meer boeken!

Andere 'activiteiten'

'Crea' bestaat uit de mogelijkheid tot tekenen.
Je kunt rondhangen op de afdeling.
Luchten is afwisselend 's ochtends of 's middags.

TV: alleen zacht

Verder is er altijd nog…. de televisie. Mensen hebben tv met geluidsbegrenzer – die staat zo zacht afgesteld dat je het geluid bijna niet kunt horen. Zeker niet als er weer eens een vliegtuig opstijgt/landt of vanwege sirenes en andere overlast.

Alarm

Heel regelmatig gaat er een alarm af – dat betekent dat iedereen voor onbepaalde tijd achter de deur moet.

Eten: schandalige winkelprijzen

Het eten in de gevangenis is vies, daarom proberen mensen zelf te koken. De bestelde boodschappen, geleverd door een supermarkt, zijn helaas schandalig duur en vaak niet vers.
Iemand had een kip besteld, die bleek bij uitpakken verrot. Kon niet worden teruggestuurd. Een afdelingshoofd bood ter compensatie: een pot chocoladepasta, of dadels.

ControlekamerPersoneel

We krijgen veel klachten over de bewaking, de 'detentietoezichthouders'. Voor functieomschrijving, zie hier.

De bewaking bestaat voor een groot deel uit mensen van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst.
Gevangenen voelen zich diep vernederd door hun arrogante houding van het soort 'Wij hebben het gemaakt in Nederland en jullie niet. En bovendien hebben wíj hier in het centrum de macht'.

Huisregels ontbreken

Mensen worden niet op de hoogte gesteld van de huisregels. Dit is in strijd met de Penitentiaire Beginselwet, die in artikel 56, lid 1 vermeldt:
    “De directeur draagt zorg dat de gedetineerde bij binnenkomst, schriftelijk en zoveel mogelijk in een voor hem begrijpelijke taal, op de hoogte wordt gesteld van zijn bij of krachtens deze wet gestelde rechten en plichten.”
Doordat gevangenen niet bekend zijn met de huisregels kunnen bewakers zelf bepalen wat wel en niet mag. Een tekening ophangen aan de muur: geen probleem voor de ene bewaker, een reden om met straf te dreigen voor een andere.

Door het ontbreken van huisregels wordt de macht van bewakers vergroot, evenals de rechteloosheid van de gevangenen.

Marechaussee met oortjes: de uitzetbrigade

Geregeld komt een groep geweldsmonopolie-uitstralende marechaussees met oortjes de afdeling op om iemand op te halen die niet 'vrijwillig' uitgezet wil worden. Zo iemand wordt dan geboeid weggevoerd en vervolgens met 'gepast geweld' uitgezet.

Steeds vaker maakt Nederland hierbij gebruik van chartervliegtuigen, georganiseerd door Frontex, waarin vluchtelingen worden ingeladen – om uitgeladen te worden in ‘hun land van herkomst’.

Tijdens dit soort vluchten zijn geen gewone passagiers aanwezig, zodat de marechaussee vrij spel heeft om mensen ‘met gepast geweld’ uit te zetten. Handboeien, voetboeien, brancards, bijtmaskers, het wordt in de praktijk allemaal gebruikt als mensen uit angst weigeren het vliegtuig in te gaan. Tevens zijn er dokters aan boord die desgewenst een verdovende injectie kunnen toedienen.

DT&V: vaarwel asielzoeker Dienst Terreur en Verrek (sic)

Het personeel van de DT&V bestaat voor een groot deel uit 'native speakers'.

Minimaal eens per maand worden mensen bij hun 'regievoerder' ontboden. Die gaat je dan onder druk zetten om 'mee te werken' aan je eigen deportatie.

Uitzetting zonder 'medewerking' is vaak problematisch.
Een greep uit de mogelijkheden:
    * autoriteiten geven geen laissez passer af aan iemand die niet terug wil
    * iemand is staatloos
    * iemand is ziek
    * de situatie in het land van herkomst is gevaarlijk
    * iemand behoort tot een minderheidsgroep die vervolgd wordt in het land van herkomst
Om iemand zover te krijgen dat hij of zij 'vrijwillig' vertrekt, heeft de regievoerder zich een arsenaal aan psychologische spelletjes eigen gemaakt.

Technieken

Het hoofdbestanddeel berust op murwmakerij en bluf.
De volgende technieken worden veel gebruikt:

Verzet is zinloos: wij kunnen en zullen u uitzetten. Met of zonder geweld – de keuze is aan u, het maakt ons niet uit. Deze boodschap wordt herhaald en herhaald.

Hameren op 'eigen verantwoordelijkheid': De rechter heeft u de plicht tot terugkeer opgelegd; u bent zelf verantwoordelijk, het ligt dus aan uzelf hoe lang u vastzit!’

Als dat niet werkt: Wij willen dat u óns helpt om u uit te kunnen zetten!’

Slijmen: ‘Wat een leuke foto van uw kind, wat lijkt hij op u!’ en dreigen: ‘Uw kind kan natuurlijk hier blijven, bij zijn moeder – maar u moet terug!’

Bluf: ‘Als u wordt vrijgelaten, laten we u gelijk weer oppakken!’

Sommige mensen bezwijken onder de druk van lang vastzitten zonder de wet te hebben overtreden ('Ik heb niks gedáán maar ik word als een crimineel behandeld!’).

Bovenstaande praktijken zijn voorbeelden van wat justitie ‘prikkels’ noemt.

Commissie van Toezicht

Ingediende klachten worden behandeld door de Commissie van Toezicht. Vaak nadat mensen het centrum al hebben verlaten. Vrijwel alle klachten worden ongegrond verklaard.

Klagen over andere zaken dan die betrekking hebben op jezelf (zoals over de situatie in het centrum of de bejegening van medegevangen) worden niet in behandeling genomen.

Isoleercellen voor meerdere doeleinden

isoleercel in aanbouw Er is een speciale afdeling met 25 isoleercellen. Boven de isolatieafdeling is de sportzaal.

Frustratie en trauma

De frustratie binnen is heel groot. Mensen zitten onschuldig vast, een situatie die tot anderhalf jaar kan voortduren. Uitzetting dreigt. Psychologische intimidatie om meewerking af te dwingen is continu aanwezig. Zinnige tijdsbesteding wordt beleidsmatig verhinderd ('Ik word gek, er is niks te doen!'). Bewakers houden psychologische afstand – op z’n gunstigst….
Een verblijf in een detentiecentrum is traumaversterkend.

Er hangt voortdurend spanning in de lucht, er breekt vaak ruzie uit. Soms volgt een vechtpartij. Heel soms een opstand.

Directie en bewakers hebben een zeer machtig wapen in handen: 'de iso'. Als straf, of als maatregel, kunnen mensen veroordeeld worden tot de isoleercel. Let op: zelfs bewakers tegenspreken wordt beschouwd als ‘geweld’, namelijk 'verbaal geweld' - en wordt dús bestraft met verbanning naar de iso. (Wat de macht van de bewakers enorm doet toenemen en tegelijkertijd de gevangenen temt).

IBT

Meestal worden mensen 'onder begeleiding' van een zogenaamd Interne Bijstands Team (IBT) naar de iso gebracht - geboeid. Het IBT is een wisselende groep van daarvoor getrainde bewakers, met bivakmutsen gemaskeerd om herkenning te voorkomen.
Ze dragen beschermende kleding en helmen, en zijn gewapend met schild, gummiknuppel, pepperspray en handboeien.

In de iso

Inrichting: alleen een wc, een schuimrubber zitelement voor overdag en een matras voor 's nachts. Eigen kleding uit - gedwongen speciale kleding aan: een hemd van stevige stof, het zogenaamde scheurhemd. Geen sokken of schoenen.

Het licht brandt 24 uur per dag en houdt mensen uit hun slaap. Het raam is van matglas, dus uitzicht ontbreekt (sensory deprivation).

De duur dat mensen in de iso zitten verschilt; van enkele dagen tot twee weken of langer.

Eenzame opsluiting is psychologische folter, in de zin van het Antifolterverdrag (‘Onmenselijke of vernederende behandeling is folter’).
Het creëert psychologische schade.

Matglazen raam in iso Mensen op de in de nabijheid gelegen afdelingen kunnen de geïsoleerden horen bonken, dag en nacht.

Men heeft ons verteld dat het er erg koud is; het ventilatiesysteem blaast een ijskoude wind. Je kunt de kachel niet zelf bedienen (wat overigens geldt voor de hele gevangenis).

Sommige isolatiecellen zijn voorzien van een radio (in de muur). Die wordt pas na een aantal dagen ingeschakeld – als beloning voor 'goed gedrag': een privilege dat je kunt verdienen door op geen enkele manier de aandacht van de bewakers te trekken.
Dit privilege kan zó weer worden ingetrokken. Een nieuwe bewakingshift zegt dan bijvoorbeeld: 'Die radio kan helemaal niet aan', en als jij dan zegt van wel, moet ineens toestemming worden gegeven door een afdelingshoofd om hem aan te zetten.

Iso voor weigeren tweepersoonscel

De iso wordt ook gebruikt om mensen in op te sluiten die weigeren in een tweepersoonscel te zitten. Dan worden mensen ertoe aangezet te tekenen dat ze 'vrijwillig' naar de iso gaan. Als je 'vrijwillig' in de iso zit, kun je namelijk niet in beklag gaan tegen het feit dat je gedwongen wordt in een tweepersoonscel te zitten.

'Vrijwillig' betekent 'voor onbepaalde tijd', dat wil zeggen totdat je door eenzaamheid gedwongen toegeeft en je in een tweepersoonscel laat zetten.

Sanitair in de iso Iso voor hongerstakers

Ook hongerstakers gaan naar de iso, die dan OBS (afkorting voor observatie) heet, want dan staat de camera in de cel aan (is dus gewoon dezelfde cel).

Iso voor mensen die ten einde raad zijn

OBS wordt tevens gebruikt om mensen in te stallen die in zichzelf hebben gesneden of zelfmoord hebben geprobeerd te plegen.
Je kunt je voorstellen dat deze manier van 'behandelen' mensen eerder meer dan minder suïcidaal maakt.....

Iso als afschrikmiddel

De iso dient echter vooral als afschrikmiddel: mensen durven geen klacht in te dienen of te protesteren tegen personeel, uit angst dat ze dan naar de iso zullen worden gebracht. De suggestie wordt gewekt dat de DT&V iemand die in de iso is geweest, het vuur nader aan de schenen zal leggen.

Enkele voorbeelden

Iemand ging, als gevolg van onzekerheid en stress, door het lint en viel iemand anders aan met een scheermesje. Er lag een hoop bloed in de gang. Hoewel de aangevallene niets terug deed, werden beiden naar de iso gesleept.

Een man met hartklachten kreeg niet de medicijnen die hij nodig had. Personeel vond dat hij teveel zeurde om zijn medicijnen; voor straf werd hij naar de iso gebracht.

Een diabetespatiënt kreeg straf omdat hij had gescholden tegen een verpleegkundige, die weigerde het medicijn te geven dat hij altijd gebruikt – het zou te duur zijn. Zijn straf tot de isoleercel werd hem medegedeeld door een directeur, vergezeld door zeker 20 bewakers. Reden voor de straf: personeel dient met respect te worden behandeld.

Vervoer (‘transport’) op maat

Meerdere soorten vervoer

Als je op bezoek gaat, zie je vaak busjes in- en uitrijden. Gevangenen worden vervoerd in justitiebusjes, politiebusjes en gewone bestelbusjes zonder opdruk, zoals die worden gebruikt door bijvoorbeeld loodgieters. Je kunt van buiten af niet zien dat er mensen in vervoerd worden. De hedendaagse versie van de nazi goederenwagons . Dit soort vervoer noemt justitie ‘klantvriendelijk’.

Voor vrouwen

De 'loodgieterbusjes' zijn vooral in gebruik voor het 'transport' (standaardterm voor gevangenenvervoer) van vrouwen met kleine kinderen, omdat deze busjes veiligheidsriemen hebben. Dit in tegenstelling tot het overige 'transport' dat, ondanks aanbevelingen van de Raad voor de Sanctietoepassing, nog steeds niet met veiligheidsriemen is uitgerust.

Wij hoorden van iemand die gewond is geraakt doordat de bus waarin hij zat, een noodstop moest maken. Zonder veiligheidsriemen beland je dan keihard met je hoofd en lichaam tegen een muur van het piepkleine cellencompartimentje waarin je zit (soms met z'n tweeën).

Vervoer naar ziekenhuis

Als mensen naar een ziekenhuis worden gebracht, worden ze standaard geboeid. Tevens krijgen ze een zogenaamde 'broekstok' aangemeten, waardoor lopen wordt bemoeilijkt.

interieur deportatiebus Uitzetbus

Vrijwel elke dag vertrekt in alle vroegte een hele grote witte cellenbus. Daarin worden mensen die diezelfde dag zullen worden uitgezet, vervoerd naar de luchthaven Schiphol.

Taxi

Tenslotte is daar nog de taxi – voor mensen die niet uitzetbaar blijken te zijn. En dat is meer dan 50%!

De vrijgelaten mensen worden met de taxi gedumpt achter Rotterdam CS, vaak met een treinkaartje 'enkele reis Rotterdam - Roosendaal'. Op dezelfde dag geldig, kosten 9,40 euro. En een brief dat je binnen 48 uur Nederland dient te verlaten. Hoe dat dan moet, zonder geld, dat word je geacht zelf maar te verzinnen.....


De buitenkant en de binnenkant

Foto rechts: Zo ziet de muur van het detentiecentrum aan de buitenkant er uit.

Foto onder: Aan de binnenkant zie je alleen een kale betonnen muur.




Op bezoek

Wáár is het detentiecentrum?

Het adres:
Detentiecentrum Rotterdam
Portelabaan 7
3045 AT Rotterdam

Het detentiecentrum is echter niet te vinden: noch via google maps, noch via de verschillende routeplanners. Zelfs als je weet dat het op het terrein van vliegveld Rotterdam Airport (Zestienhoven) ligt, is het met geen mogelijkheid te vinden als je de weg niet kent. Nergens is een bordje of richtingaanwijzer te zien. Alsof het centrum niet bestaat…..
Zoek het zelf maar uit, het ligt ergens in the middle of nowhere.

Let op: als je met de auto komt, moet je betaald parkeren op de parkeerplaats van het detentiecentrum. Starttarief: 4 euro, daarna telkens 1 euro per half uur(!)

Bezoek ontvangen bezoekzaal

Mensen hebben recht op twee uur bezoek per week. Twee uur achter elkaar kan, maar wordt onderbroken door een half uur pauze, want bewakers hebben blokuren.

Zeker 70% van de mensen binnen krijgt überhaupt geen bezoek. Je kunt namelijk alleen bezoek krijgen van mensen die in het bezit zijn van een identiteitsbewijs.

Registratie van bezoek

De gegevens van iedere bezoeker worden geregistreerd: mensen die bezoek willen ontvangen moeten de naam en geboortedatum van de bezoeker op een bezoekbriefje zetten; de inrichting bepaalt wanneer het bezoek plaats kan vinden. Soms wordt door bewakers aan mensen gevraagd waar ze degene die op bezoek wil komen, van kennen.

plattegrond bezoekzaal

Registratie van gevangenen

Voor en na aanwezigheid in de bezoekzaal moeten gevangenen hun vingerafdrukken elektronisch laten controleren op de 'verificatieconsole'.

Na afloop van het bezoek worden alle gevangenen gefouilleerd of gevisiteerd. Het dienstdoende personeel trekt hun blauwe fouilleringhandschoenen soms al aan voordat het bezoek weg is. Niet zelden worden zelfs mensen in het zicht van bezoekers gefouilleerd!.

Inrichting: strikte scheiding

De binnenring is voor de gevangenen, de buitenring is voor bezoekers. De (erg lage) krukjes zijn verankerd aan de vloer. Ze staan veel te dicht bij de afscheiding, zodat het erg ongemakkelijk zitten is. Je kunt elkaar niet schoppen, want de onderkant is dicht.

De bezoekzaal maakt een benauwde indruk, het staat veel te vol. Dat is mede te wijten aan de prominent aanwezige ‘troon’ waar bewakers van bovenaf opletten of er geen regels overtreden worden door bezoekers en gevangenen.
Er hangen tevens twee bolletjescamera’s aan de plafondhoeken.

Ondanks toeziende bewakers en camera's mogen bezoekers niet gaan zitten waar ze willen – niet met de rug naar de bewaking!

Bezoek’uur’ – of 55 minuten?

In de bezoekzaal hangen 15 lampen, maar een klok hangt er niet. Dat laatste is erg vervelend als je op bezoek gaat, omdat je niet weet hoe lang het bezoekuur nog duurt. Een uur is zó voorbij, en je wilt zaken die emoties oproepen kunnen plannen...

Wij vragen ons af of die klok per ongeluk of expres ontbreekt. Het komt namelijk regelmatig voor, dat het bezoekuur 5 minuten eerder wordt beëindigd - waar de bezoeker-zonder-horloge pas achteraf achterkomt. En dan is het te laat.

Bezoekers vertellen ons dat ze zich ergeren aan sommige bewakers die met kauwgom zitten te klappen, en te vroeg en op onbeschoft-barse toon het bezoek beëindigen: 'Hallo! Einde bezoek!'

'Kunst'

Aan de muren ‘kunst’ van Aam Solleveld, zie afbeelding hieronder.
Solleveld kreeg bij de opdracht van het ontwerp de volgende instructie mee:

‘Bij het ontwerpen dient terdege rekening te worden gehouden met de emotionele en psychische geladenheid waarin de gedetineerden kunnen verkeren. Het moet worden voorkomen dat (elementen van) de kunstwerken als pijnlijk worden ervaren en tot een (emotionele) uitbarsting kunnen leiden.’

Solleveld toucheerde 23.890 euro, exclusief BTW.

Medische dienst

Gang van zaken

De medische dienst werkt uiterst traag. Tevens krijgen gevangenen telkens andere 'medici' te zien.

Verpleegkundigen houden per afdeling twee uur per week één uur spreekuur. Elke afdeling telt 64 mensen, dus je hebt bijzonder weinig tijd om je klacht naar voren te brengen. De verpleegkundige bepaalt of je een dokter mag zien De standaardbehandeling is meestal '1 paracetamol'.

Alleen in acute nood kun je overdag direct behandeld worden en dan alleen nog via bemiddeling van de bewaking. Op de overige tijden vindt 'behandeling' plaats door het deurluikje.

Dokterskamer Hoog medicijngebruik

Het medicijngebruik in detentiecentra is heel hoog. Als gevolg van alle spanningen gebruikt vrijwel iedereen slaapmiddelen en antidepressiva. En dan hebben we het hier nog over gezonde mensen. Er zitten ook mensen met diabetes, hartkwalen, maagkwalen en noem maar op.


Zombies

Er zijn inmiddels twee verhalen bekend van mensen die na inname van anti psychosemedicatie veranderd zijn in zombies: wezenloos in zichzelf gekeerde mensen. Soms lopen ze rond op de afdeling, soms zitten ze in zichzelf te praten.

Mee naar de tandarts! Tandarts

Eens per week wordt een tandartsbus het centrum ingereden. Je kunt een verwijskaart krijgen via de verpleegkundige, die je eerst doorverwijst naar een arts. Zo duurt het gemakkelijk een maand voordat je aan de beurt bent - om dan tot de ontdekking te komen dat je behandeld wordt door stagiaires die alleen trekken!

Man met hartklachten

In de gevangenis zaten drie leden van een familie: een moeder met haar twee zoons van rond de twintig jaar. Allen op verschillende afdelingen. Een van de zoons heeft hart- en darmklachten.

De Dienst Terreur en Verrek (sic) kwam vertellen dat de moeder de volgende dag in haar eentje zou worden uitgezet – de zoons moesten nog wachten. Toen de zoon met de hartkwaal dat hoorde, raakte hij erg overstuur. Daardoor kreeg hij extra last van zijn hart.

Bewakers reageerden hierop door hem in de iso te gooien.

De gevangenen op de afdeling pikten dit niet, organiseerden een solidariteitsstaking. Ze weigerden hun cel in te gaan, totdat de man uit de iso werd gehaald. Dit gebeurde, maar de volgende dag werden de meesten naar andere afdelingen overgeplaatst...

Procedures en klachten

Sprekersbriefje

Dit is het zogenaamde sprekersbriefje, dat mensen moeten invullen als ze een bepaalde functionaris willen spreken. Daaronder: de reactie van de badafdeling op dit ingevulde sprekersbriefje, geschreven op de achterkant ervan...





Opvallend op het sprekersbriefje: de medische dienst ontbreekt!

Het briefje is rommelig in elkaar gedraaid, met veel knip- en plakwerk. Er lijken verschillende lettertypes door elkaar gebruikt te zijn.

Brandalarm!

Op de afdelingen is een brandalarmknop. Sommige gevangenen weten niet waar die knop voor dient. Er staat geen tekst bij. Ze denken, dat je door op de knop te drukken een bewaker kunt roepen… Dus is er wel eens ‘vals alarm’ geslagen.

We hoorden dat, na een vals alarm, een man ten onrechte beschuldigd werd van expres op de brandalarmknop drukken. De man verdedigde zich: hij kon het niet gedaan hebben, want hij kwam uit de keuken en had een bord met eten in zijn handen. De man werd evenwel bestraft met 14 dagen isoleercel. Hij werd met handboeien afgevoerd door het Interne Bijstandsteam, gewapend met stokken, schilden, helmen en beschermende kleding.

Enkele dagen later: wéér een vals brandalarm. Iedereen werd ondervraagd: ‘Heb jij het gedaan. Nee? Wie dan wel?’
Mensen werden aldus aangezet de ‘dader’ erbij te lappen.

Niemand wees een schuldige aan. De directeur besloot in zijn wijsheid dat dan iedereen maar straf moest krijgen: de rest van de middag bleef iedereen in zijn cel opgesloten (behalve de paar mensen die buiten elke verdenking verheven waren, want die waren ten tijde van het moment suprême in de keuken).

Iemand diende een klacht in, lees hier hoe deze is afgehandeld.

Celinspectie

Elke dag controleren bewakers alle cellen.
Als iemand wordt verdacht van het hebben van verboden spullen in de cel, wordt er een 'speciale celinspectie' gehouden.

Checklist speciale celinspectie

Een voorbeeld van zo’n speciale celinspectie:

Iemand kreeg om acht uur 's ochtends een tablet uitgereikt. Medicijnen moeten ter plekke worden ingenomen, in bijzijn van het personeel. De man was op dat moment aan het bellen; hij zei tegen het personeel dat hij de tablet ná het telefoongesprek zou innemen.

Het gevolg:

“Vanmorgen om 9 uur zijn er minimaal 10 bewakers naar mijn cel gekomen, hebben mij uit mijn cel gehaald en hebben mij naar een aparte ruimte gebracht, waar ik me van het personeel moest uitkleden. Mijn cel werd op hetzelfde moment overhoop gehaald. Er is helemaal niets gevonden wat ik niet zou mogen hebben en er is ook helemaal geen aanleiding om zo'n visitatie bij mij uit te voeren”. (visitatie is je helemaal uitkleden en drie keer hurken).

De man ging over deze zaak in beklag. Voor afhandeling van het beklag, zie hier.

Mysterieuze verdwijning van kleding

We hebben van een aantal gevangenen gehoord dat een deel van hun kleding spoorloos verdwenen was, nadat ze waren overgeplaatst vanuit een andere inrichting naar Rotterdam.
Personeel beweert dat die kleding is uitgedeeld aan willekeurige gevangenen. Of aan gevangenen met dezelfde naam (!)

Als iemand vervolgens een klacht in wil dienen, proberen afdelingshoofden de klacht af te kopen met een schadevergoeding van maximaal 150 euro.
Hierbij worden mensen onder druk gezet: Als je de klachtenafhandeling verliest, heb je helemáál niets. Evengoed zijn er wel degelijk klachten ingediend.

In een geval is er een klacht afgehandeld: de Commissie van Toezicht heeft de klacht gegrond verklaard en een schadevergoeding van 150 euro toegekend. Wat er is gebeurd met de zoekgeraakte kleding kon niet meer worden achterhaald.

14 november 2010: De eerste demonstratie

We hoorden van gevangenen dat ze een brok in hun keel hadden. Bewakers hebben geprobeerd gevangenen om te kopen met cola, snoep en lekker eten, als ze niet zouden reageren op de lawaaidemo!

Veel gevangenen waren bang dat ze in de iso zouden worden gegooid als ze zich niet rustig zouden houden.

De radio was door bewakers hard aangezet, zodat de gevangenen de demonstranten slecht konden horen...

    “To be GOVERNED is to be watched, inspected, spied upon, directed, law-driven, numbered, regulated, enrolled, indoctrinated, preached at, controlled, checked, estimated, valued, censured, commanded, by creatures who have neither the right nor the wisdom nor the virtue to do so.

    To be GOVERNED is to be at every operation, at every transaction noted, registered, counted, taxed, stamped, measured, numbered, assessed, licensed, authorized, admonished, prevented, forbidden, reformed, corrected, punished.

    It is, under pretext of public utility, and in the name of the general interest, to be place[d] under contribution, drilled, fleeced, exploited, monopolized, extorted from, squeezed, hoaxed, robbed;

    then, at the slightest resistance, the first word of complaint, to be repressed, fined, vilified, harassed, hunted down, abused, clubbed, disarmed, bound, choked, imprisoned, judged, condemned, shot, deported, sacrificed, sold, betrayed; and to crown all, mocked, ridiculed, derided, outraged, dishonored.

    That is government; that is its justice; that is its morality.”